De fysieke en psychische integriteit van het individu

U bent hier

De fysieke en psychische integriteit van het individu

Keuze thema?
De VZF wenst inspanningen te leveren om de persoonlijke integriteit van haar leden te beschermen en stimuleert hierbij het integer handelen van haar begeleiders, trainers en bestuurders. Dit thema gaat heel breed: van geweld (verbaal en fysiek) en ongewenst intimiteiten tot het pushen en psychisch beïnvloeden  van zwemmers, trainers en bestuurders.

Acties?

Uitwerken 'lichamelijke en seksuele integriteit'

1. Wat is seksueel overschrijdend gedrag?
We spreken over seksueel grensoverschrijdend gedrag als er sprake is van een gebrek aan toestemming, vrijwilligheid en gelijkwaardigheid. Naast die factoren moet ook de context (belangrijk voor de sportsector), het zelfrespect en de ontwikkelingsfase van de personen in rekening gebracht worden. Seksueel misbruik is een vorm van seksueel grensoverschrijdend gedrag waarbij een groot leeftijdsverschil of machtsonevenwicht is, en waarbij de ervaringen bijna zeker pijn, angst of kwetsuren (al dan niet zichtbaar) veroorzaken.

Filmpje ‘Sport Met Grenzen’
Een kleuter gluurt onder de hokjes van het zwembad, een trainer komt de kleedkamer binnen zonder kloppen, een tiener maakt een foto van de meisjes onder de douche, een 8-jarige maakt een piemelshowtje in de kleedkamer, op sportkamp betrap je een vrijend koppel, een medetrainer maakt een seksistische opmerking tegen een 14 jarig meisje,...

Bekijk het filmpje!

2. Waar kan je terecht bij voor vermoedens of meldingen van seksueel grensoverschrijdend gedrag?
Instanties waarop je beroep kan doen zijn:

instanties adives/informatie  melding

Meldpunt 1712

Net als elke burger kunnen ouders van jonge sporters, de sporter zelf, trainer of bestuursleden gratis en anoniem  het telefonisch meldpunt 'geweld, misbruik en kindermishandeling' bellen via het nummer 1712. Het meldpunt luistert en helpt naar de juiste weg van hulpverlening.

www.1712.be
Tel. 1712

x x
Child Focus
Dit is de stichting voor vermiste en seksueel uitgebuite kinderen. Voor vragen en meldingen in verband met seksueel misbruik bij minderjarigen.

www.nupraatikerover.be (chat)
www.stopchildporno.be (meldpunt)
www.clicksafe.be (veilig internet)
www.childfocus.be
Tel. 116000
x  
Huisarts/sportarts
Hij/zij is het aanspreekpunt voor de pleger of slachtoffer en kan advies en hulp bieden of doorverwijzen naar gespecialiseerder hulp. 
x  
Politie
Voor het aangeven van een klacht

www.lokalepolitie.be
Tel. 101
  x

Andere instanties/personen die u ook kunnen bijstaan:

  • Vertrouwenspersoon club/federatie (indien aanwezig)
  • CLB (Centrum voor leerlingenbegeleiding)
  • CAW (Centrum Algemeen Welzijnswerk via 0476/92 18 04 of onthaal@caw.be)
  • Vertrouwenscentrum Kindermishandeling

3. Voer als zwemclub een actief preventiebeleid rond lichamelijk en seksuele integriteit.
Een heleboel kinderen en jongeren beleven elke dag fijne sportmomenten. Dat gebeurt natuurlijk het liefst op een veilige manier. Een belangrijk aspect daarbij is de lichamelijke en seksuele integriteit.

Als sportbegeleiders moeten we de minderjarigen een omgeving aanbieden waarin ze leren omgaan met elkaar en zich kunnen ontplooien. Kinderen en jongeren ontwikkelen zich immers ook op seksueel vlak en als volwassenen worden wij geacht ervoor te zorgen dat ze dat op een gezonde manier kunnen doen. We zijn dat eerst en vooral aan de kinderen en jongeren verplicht, omdat hun welzijn elk ander belang overstijgt. Verder zijn we dat verplicht aan de ouders, die hun kroost aan onze zorgen toevertrouwen. Maar we zijn als sportclubs ook aan onze eigen status verplicht dat we alles doen wat haalbaar is om de lichamelijke en seksuele integriteit van onze jonge sporters te beschermen. Op die manier kunnen sportclubs veilige, gezonde havens zijn voor de volwassenen van morgen.
De sportsector, waarbij de zwemfederatie ook haar steentje heeft bijgedragen, ontwikkelde voor sportfederaties en clubs enkele handige instrumenten:

instrument omschrijving info

raamwerk voor lichamelijke en seksuele integriteit en beleid

 

Het Raamwerk Lichamelijke en Seksuele Integriteit en Beleid in de Sport is een werkdocument dat sportorganisaties kan helpen bij het uitwerken of aanvullen van een beleid rond lichamelijke en seksuele integriteit. Een dergelijk beleid speelt op drie niveaus: een kwaliteitsbeleid, een preventiebeleid, een reactiebeleid. Het raamwerk bevat een modelvisie, allerlei instrumenten en achtergrondinformatie. link

handleiding voor sportclubs

 

"Lichamelijke en seksuele integriteit: handleiding voor sportclubs" is een versie voor (kleinere) sportverenigingen en bevat bondige informatie waarmee clubs direct aan de slag kunnen. link

vlaggensysteem 'sport, een spel met grenzen'

 

Het vlaggensysteem "sport, een spel met grenzen" is een handig instrument voor bestuurders van een sportorganisatie, sportbegeleiders en sporters om bewust te leren omgaan met lichamelijk of seksueel grensoverschrijdend gedrag in de sport. Aan de hand van zes criteria leer je lichamelijk of seksueel grensoverschrijdend gedrag correct inschatten. Zo kan je een situatie beoordelen met een groene, gele, rode of zwarte vlag. Die kleur geeft ook aan hoe je gepast kan reageren. Bovendien staat het vol van nuttige tips, acties en inzichten die van toepassing kunnen zijn in jouw sportorganisatie. link
Om dit thema meer in de picture te plaatsen en de sporters, trainers, bezoekers,... op een aangename manier aan te zetten tot een respectvol gebruik van de sportaccommodatie, werd door ICES een 'Sport met grenzen'-deurhanger’ gemaakt.

U kan exemplaren aanvragen zolang de voorraad strekt  bij ICES.

link
literatuurlijst   link

4. Herwerking van het pakket  (= tweede druk , 2015)
Samen met een enthousiaste werkgroep hebben we in 2014 de 'Sport met Grenzen'-instrumenten herwerkt. De instrumenten hebben nog steeds als doel om lichamelijk en seksueel grensoverschrijdend gedrag in de sport op een laagdrempelige en doelgerichte manier aan te pakken. De tweede druk speelt onder meer in op de grote nood aan duidelijkheid omtrent juridische stappen die je kan nemen bij ernstige situaties. Ontdek nu alle vernieuwingen en bestel je exemplaar!

Sensibiliseringscampagne pesten

De VZF biedt verschillende instrumenten aan om de zwemmers en trainers alert te maken om pestgedrag te detecteren binnen de zwemclub.

  1. 'Voorkom pestgedrag binnen de lijnen van uw zwembad' (.pdf)
  2. 'Rol van een aanspreekpunt Integriteit (API) binnen uw zwemclub’ (.pdf
  3. Kubus: Voor de kinderen is er een kubus ontworpen met normen, reacties, slagzinnen,... over 'pesten'. Op deze manier proberen we de zwemmers van uw zwemclub te informeren en alert te maken voor dit thema. U kan deze kubussen eenvoudige aanvraag verkrijgen via sarah.sturtewagen@zwemfed.be.
  4. TOP-campagne

  5. TOP-fotowedstrijd

Het hele jaar door lanceert ICES 6 concrete acties (bewustwording/positief groepsklimaat/aanspreekpunt en meldingsprocedure/gedragscode/thematraining/gepaste reactie) om te groeien tot een pestvrije sportorganisatie. Registreer je en blijf op de hoogte van het hele traject.

Naar het einde van de campagne willen we de zwemwereld (sportwereld) letterlijk TOP-geel laten kleuren. Iedereen uit de brede sportwereld zal daardoor kunnen aangeven dat hij/zij werk heeft gemaakt van een pestvrij sportklimaat!

  • Eline Berings bijt de spits af en lanceert TOP-actie 1: Werk samen aan iets positiefs! Klik hier voor meer info.
  • Marc Herremans lanceert TOP-actie 2: Zorg voor een aanspreekpunt! Klik hier voor meer info.
  • Jolien D’Hoore lanceert TOP-actie 3: Stel een gedragscode op! Klik hier voor meer info.
  • Seppe Smits lanceert TOP-actie 4: Geef de juiste reactie! Klik hier voor meer info.
  • Kimberly Buys lanceert TOP-actie 5: Doe de thematraining! Klik hier voor meer info.

5. Link: www.kieskleurtegenpesten.be
6. Initiatieven van clubs: good practices